Seferihisar Emlak

Çocukluk, gençlik ve orta yaş dönemimde zamanın ölçüsü tütündü. Söz kesimi, nişan, düğün ve sünnet gibi etkinlikler ile sel, yangın gibi afetlerin tarihleri konusunda, ‘’Tütün ekimleriydi’’ , ‘’Çapa zamanıydı’’ , ‘’Dip kırımlarıydı’’ , ‘’Balya dönemiydi’’ gibi ifadeler kullanılırdı.

Tütün, Ege ekonomisinin bel kemiğiydi… Seferihisar’da da Ulamış’tan Doğanbey’e, Kavakdere’den Beyler’e kadar geniş bir alanda devlet koruması altında tütün ekilirdi…. TEKEL Bakanlığı, şubat sonu veya mart başında Akhisar veya Gavurköy’de piyasayı açar, başfiyatı ve randımana göre belirlenen fiyatları duyururdu.

KÖKÜNDEN UÇ YAPRAĞINA KADAR MİLLİ 

Dönemin sigara ve rakı üreten devlet kurumu TEKEL, Seferihisar tütünün de içinde olduğu harmanlardan Samsun, Maltepe, Yenice, Çamlıca, Yeni Harman, Bafra, Birinci, İkinci, Üçüncü isimli milli sigaralar üretir, tiryakiler, bütçelerine göre içim tercihlerini yapardı…

İktidar olduğu dönemde tütüncünün hamisi olan AP ve DYP’nin lideri, merhum cumhurbaşkanı Süleyman Demirel; sol kesimin, kendisine yönelik işbirlikçi, Amerikancı suçlamalarına rağmen ABD, İngiliz ve Japon sigara tekellerine karşı direnmiş, Akhisar’da sigara fabrikası kurarak tütüncülüğümüzü kalıcı hale getirmek için çabalamıştı. Bu yurtseverliğinin karşılığında iki kez darbeye uğradı, zindana atıldı.

Bundan sonrasını kronojik sıraya anlatalım ve tarihe not düşelim…

YIL 1980; SÜLEYMAN DEMİREL’İN İKTİDARDAN UZAKLAŞTIRILMASI VE CUNTA DÖNEMİ: TEKEL ve tütünün devlete yük olduğu vurgulanmaya başlandı ve TEKEL’in özelleştirileceği açıklandı. Karara direnen bakanlar koltuklarında duramadı. Bazı bölgelerde ABD kökenli Virginia tütünü üretilerek ve sigaralarda kullanılarak tiryakilerin yabancı tütüne alışmalarının adımı atıldı. Türk tütünü için ‘Zehir içeriyor’’ , ‘’TEKEL devletin sırtına kambur’’ gibi kara propagandalar üretildi.

YIL 1984 ANAVATAN İKTİDARI – ÖZALLI YILLAR: Türkiye, dışarıdan Virginia ve Burley tipi tütün ithalatına başladı. TEKEL’in yatırım yapması durduruldu. Tütün mamullerinin üretim, dağıtım ve pazarlanmasındaki devlet tekeli kanunla kaldırıldı. Yabancı firmalar, 1993 yılında Türkiye’de sigara üretime başladı..

YIL 1993 TANSU ÇİLLER BAŞKANLIĞINDA DYP-SHP HÜKÜMETİ… SHP CHP’YE KATILINCA DYP-CHP HÜKÜMETİ: Tütün üretimine kota adı altında sınırlama, yabancı tütüne teşvik getirildi… Ülke üretimi 180 bin ton ile sınırlandırıldı. İcarcılar devlet desteklemesinden çıkarılarak, maliyetinin dörtte birine fiyatlar açıklanarak tütüncünün tarladan uzaklaşması sağlandı.

YIL 1996-98 ARASINDA MESUT YILMAZ, TANSU ÇİLLER, NECMETTİN ERBAKAN BAŞKANLIĞINDA KURULAN AZINLIK VEYA KOALİSYON HÜKÜMETLERİ DÖNEMLERİ: TEKEL’in kendisine ait sigara markalarına, fabrikalarına ve diğer varlıklarına yönelik ortaklıklar tesis edebileceği kararı alındı. Yeni Harman ve Samsun sigaralarının isim hakkı 49 yıllığına, Akhisar Tütün İşletmesi’nin yüzde 52’lik kısmı, British American Tobacco (BAT)şirketine satıldı. Üstelik süresiz olarak…

 

BÜLENT ECEVİT BAŞKANLIĞINDA KURULAN DSP-MHP-ANAP KOALİSYON HÜKÜMETLERİ: Muhalefette iken TEKEL’in özelleştirilmesine karşı çıkan Bülent Ecevit’in 2001 krizinde kurtarıcı olarak ABD’den getirdiği Kemal Derviş, 15 gün içinde mutlaka çıkarılması gereken 15 yasa arasına TEKEL’in özelleştirilmesini aldı. IMF’ye verilen niyet mektupları doğrultusunda tütünü desteklemeyi ortadan kaldıran ve TEKEL’in özelleştirilmesini öngören Tütün Kanunu, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in vetosuna rağmen meclisten geçirildi.

YIL 2008…  AK PARTİ İKTİDARI: TEKEL’in sigara bölümü ihaleye çıkarıldı. Özelleşme ihalesini 1 milyar 720 milyon dolar ile sürecin başından bu yana olayın altyapısını hazırlayan British American Tobacco kazandı. Hani yıllar öne Samsun sigaralarının isim hakkı 49 yıllığına ve Akhisar tütün işletmesinin yüzde 52’lik kısmını süresiz olarak satın alan British American Tobacco (BAT)şirketi…

Böylece dünyanın yedinci büyük sigara pazarı olan Türkiye’de 1980 sonrası iktidarlarının katkılarıyla şark tip tütün üretimi yok edilip sigara pazarı altın tepside kartellere sunuldu. Bugün gelinen noktada ülkemizde faaliyet gösteren 5 yabancı sigara firması, yıllık 20 milyar, eski parayla 20 katrilyon lira civarındaki dumanın hasılatını paylaşıyor.  Tek tesellimiz ise vergilerini veriyor olmaları…

DEMİREL SONRASINDA KATKISI OLMAYAN YOK 

Bugün aralarında Seferihisar’ın da olduğu bazı yerlerde yapılan kısmi üretim ise Virginia ve Burley tipi tütünden, şark tipi tütün ile paçal yapılmadan sigara üretilemediği için sürdürülüyor. Fiyat politikası ve şartlar alıcı tarafından belirlenmek kaydıyla…

İşte ben, büyük fotoğrafa bakarak; tütüncülüğümüzü yok eden, Anadolu’nun kapılarını sigara kartellerine açan zihniyetlerin peşine bu yüzden takılmıyor, partileriyle bağı olan kardeşlerimin tercihlerine saygı duysam da kendim, partiler üstü kalmaya özen gösteriyorum.  KALIN SAĞLICAKLA /  tetortamis@hotmail.com0532 2755421

Son Güncelleme : 31 Ağustos 2020 8:53